Onlayn ödənişlərdə block/unblock funksiyası nədir?

Müştəri yemək sifarişi tətbiqindən sifariş verir və kartla ödənişi seçir. Sifariş məbləği dərhal biznesin hesabına köçürülmür. Əvəzində həmin məbləğ müştərinin kartında müvəqqəti bloklanır.

Bu proses pre-avtorizasiya adlanır. Pre-avtorizasiya vasitəsilə biznes sifariş hazırlanmazdan və ya xidmət göstərilməzdən əvvəl müştərinin kartında kifayət qədər vəsaitin olduğunu yoxlaya bilir.

Sifariş uğurla çatdırıldıqdan sonra bloklanmış məbləğ tutulur və ödəniş tamamlanır. Sifariş baş tutmadıqda isə unblock əməliyyatı aparılır, blok aradan qaldırılır və məbləğ yenidən müştərinin istifadəsinə açılır.

Bu məqalədə nələr var?

Bu yazıda aşağıdakı suallara cavab verəcəyik:

• Pre-avtorizasiya nədir?
• Block/unblock funksiyası necə işləyir?
• Bloklanan məbləğ biznesin hesabına köçürülürmü?
• Xidmət tamamlandıqdan sonra nə baş verir?
• Unblock ilə refund arasında hansı fərqlər var?
• Yemək və taksi tətbiqlərində pre-avtorizasiya necə istifadə olunur?
• Pre-avtorizasiya bizneslər üçün niyə vacibdir?
• YIĞIM bu prosesdə bizneslərə necə kömək edir?

Pre-avtorizasiya nədir?

Pre-avtorizasiya müştərinin kartında müəyyən məbləğin müvəqqəti bloklanması prosesidir.

Bu zaman kartda sifariş və ya xidmət üçün kifayət qədər vəsaitin olub-olmadığı yoxlanılır. Məbləğ müştərinin balansında müvəqqəti bloklanır, lakin hələ biznesin hesabına köçürülmür.

Pre-avtorizasiya prosesi əsasən üç mərhələdən ibarətdir:

Block — məbləğin bloklanması

Sifariş və ya xidmət məbləği müştərinin kartında müvəqqəti ayrılır. Müştəri həmin vəsaitdən başqa əməliyyatlarda istifadə edə bilmir.

Capture — məbləğin tutulması

Sifariş təhvil verildikdən və ya xidmət uğurla tamamlandıqdan sonra pre-avtorizasiya edilmiş məbləğ ödənişə çevrilir.

Unblock — blokun aradan qaldırılması

Sifariş və ya xidmət baş tutmadıqda pre-avtorizasiya edilmiş məbləğ tutulmur. Blok aradan qaldırılır və vəsait yenidən müştərinin istifadəsinə açılır.

Sadə şəkildə:

• sifariş verilir — pre-avtorizasiya aparılır və məbləğ bloklanır;
• sifariş tamamlanır — məbləğ tutulur;
• sifariş baş tutmur — unblock əməliyyatı aparılır.

Kartda məbləğin bloklanması nə deməkdir?

Kartda məbləğin bloklanması həmin vəsaitin konkret sifariş və ya xidmət üçün müvəqqəti ayrılması deməkdir.

Məsələn, müştərinin kartında 150 AZN var və yemək sifarişi üçün 40 AZN pre-avtorizasiya edilir. Bu zaman müştərinin istifadə edə biləcəyi məbləğ müvəqqəti olaraq 110 AZN olur.

Bloklanan 40 AZN:

• hələ biznesə ödənilməyib;
• başqa alışlarda istifadə edilə bilmir;
• sifariş üçün müvəqqəti ayrılıb;
• sifariş tamamlandıqda tutula bilər;
• sifariş baş tutmadıqda unblock edilə bilər.

Pre-avtorizasiya zamanı kartda görünən əməliyyat yekun ödəniş deyil. Bu, xidmətin tamamlanmasını gözləyən müvəqqəti blokdur.

Bloklanan məbləğ biznesin hesabına köçürülürmü?

Xeyr. Pre-avtorizasiya zamanı pul dərhal biznesin hesabına daxil olmur.

Bank kartın işləkliyini və hesabda kifayət qədər vəsaitin olub-olmadığını yoxlayır. Sorğu təsdiqləndikdə məbləğ kartda müvəqqəti bloklanır.

Biznes ödənişi yalnız sifariş və ya xidmət uğurla tamamlandıqdan sonra əldə edir.

Bu yanaşma biznesə xidmət göstərməzdən əvvəl ödəniş imkanını yoxlamağa, müştəriyə isə yalnız tamamlanmış xidmətə görə ödəniş etməyə imkan verir.

Sifariş tamamlandıqdan sonra nə baş verir?

Sifariş uğurla tamamlandıqda pre-avtorizasiya edilmiş məbləğ tutulur və faktiki ödənişə çevrilir.

Məsələn:

1. Müştəri 35 AZN-lik yemək sifariş edir.
2. Kartda 35 AZN pre-avtorizasiya edilir.
3. Restoran sifarişi hazırlayır.
4. Kuryer sifarişi müştəriyə çatdırır.
5. Bloklanmış 35 AZN tutulur və ödəniş tamamlanır.

Bu mərhələdə məbləğ unblock edilmir. Pre-avtorizasiya edilmiş məbləğ faktiki ödənişə çevrilir.

Sifariş baş tutmadıqda nə baş verir?

Sifariş və ya xidmət baş tutmadıqda biznes unblock əməliyyatı aparır.

Bu, aşağıdakı hallarda baş verə bilər:

• restoran sifarişi qəbul etmir;
• kuryer tapılmır;
• xidmət göstərilmir;
• taksi səfəri baş tutmur;
• sifariş uyğun şərtlərlə ləğv olunur.

Belə hallarda pre-avtorizasiya edilmiş məbləğ tutulmur və blok aradan qaldırılır.

YIĞIM-da unblock əməliyyatı həyata keçirildikdə məbləğ dərhal müştərinin balansına oturur. Müştərinin vəsaitin yenidən əlçatan olması üçün bir neçə iş günü gözləməsinə ehtiyac qalmır.

Bu xüsusiyyət xüsusilə yemək sifarişi, taksi, çatdırılma və tez-tez ləğv ehtimalı olan digər xidmətlərdə müştəri təcrübəsini əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdırır.

Praktik nümunə: taksi sifarişi tətbiqi

Müştəri tətbiqdən taksi sifariş edir və kartla ödənişi seçir. Səfər məbləği və ya əvvəlcədən müəyyən edilmiş təminat məbləği kartda pre-avtorizasiya edilir.

Sürücü sifarişi qəbul edir, səfər başlayır və müştəri təyinat yerinə çatdıqdan sonra bloklanmış məbləğ tutulur.

Səfər baş tutmadıqda, sürücü gəlmədikdə və ya sifariş ödənişsiz ləğv qaydaları daxilində dayandırıldıqda unblock əməliyyatı aparılır. YIĞIM-da bloklanan məbləğ dərhal müştərinin balansına qaytarılır.

Pre-avtorizasiya taksi platformasına səfər başlamazdan əvvəl kartın işləkliyini və vəsaitin mövcudluğunu yoxlamağa imkan verir. Müştəri isə yalnız tamamlanmış səfərə görə ödəniş edir.

Digər istifadə nümunələri

Pre-avtorizasiya və block/unblock funksiyası aşağıdakı sahələrdə də istifadə oluna bilər:

• kargo və çatdırılma xidmətləri;
• onlayn mağazalar;
• ev təmizliyi və təmir platformaları;
• hotellər və rezervasiya sistemləri;
• avtomobil və avadanlıq icarəsi;
• parklanma xidmətləri;
• enerji doldurma məntəqələri;
• rəqəmsal bazar yerləri.

Məsələn, onlayn mağaza məhsulun anbarda olduğunu yoxlayana qədər sifariş məbləğini pre-avtorizasiya edə bilər. Məhsul mövcud olduqda ödəniş tutulur. Məhsul olmadıqda isə unblock əməliyyatı aparılır.

Unblock ilə refund arasında fərq nədir?

Unblock və refund fərqli ödəniş əməliyyatlarıdır.

Unblock zamanı məbləğ hələ biznes tərəfindən tutulmayıb. Pre-avtorizasiya zamanı kartda bloklanmış vəsait sadəcə yenidən müştərinin istifadəsinə açılır.

Refund zamanı isə ödəniş artıq tutulub. Biznes sonradan həmin məbləğin tam və ya qismən müştəriyə qaytarılması üçün sorğu yaradır.

Əsas fərqlər bunlardır:

Məbləğin vəziyyəti

Unblock zamanı pul hələ satıcının hesabına köçürülməyib.

Refund zamanı isə ödəniş artıq tamamlanıb və məbləğ tutulub.

Müştərinin balansına qayıtma müddəti

YIĞIM-da unblock edilən məbləğ dərhal müştərinin balansına qaytarılır.

Refund zamanı isə məbləğin müştərinin balansında görünməsi bankın və kart şəbəkəsinin emal müddətindən asılı ola bilər.

Satıcıdan tutulan komissiya

Refund zamanı artıq baş vermiş ödəniş əməliyyatına görə satıcıdan komissiya tutulur.

Unblock zamanı isə ödəniş tamamlanmadığı üçün satıcıdan əməliyyata görə komissiya tutulmur.

Bu fərqlərə görə pre-avtorizasiya baş tutmayan sifarişlərdə həm daha sürətli, həm də biznes üçün daha sərfəli ödəniş idarəetməsi yarada bilər.

Pre-avtorizasiya bizneslər üçün niyə vacibdir?

Pre-avtorizasiya biznesə:

• kartın işləkliyini yoxlamağa;
• kartda kifayət qədər vəsaitin olduğunu təsdiqləməyə;
• ödənişi xidmətin tamamlanması ilə əlaqələndirməyə;
• baş tutmayan sifarişlər üzrə ödənişi tutmamağa;
• refund əməliyyatlarının sayını azaltmağa;
• baş tutmayan sifarişlər üzrə komissiya xərcindən qaçmağa;
• müştərinin vəsaitini daha sürətli geri açmağa;
• ödəniş riskini daha yaxşı idarə etməyə kömək edir.

Məsələn, yemək çatdırılmadıqda biznes əvvəlcə ödənişi tutub, komissiya ödəyib, sonra refund etmək məcburiyyətində qalmır. Pre-avtorizasiya edilmiş məbləğ sadəcə unblock edilir.

Müştəri üçün hansı üstünlükləri var?

Pre-avtorizasiya düzgün tətbiq edildikdə müştəri:

• təqdim olunmayan xidmətə görə ödəniş etmir;
• yalnız tamamlanmış sifarişə görə ödəniş edir;
• sifariş baş tutmadıqda vəsaitini daha tez əldə edir;
• YIĞIM-da unblock olunan məbləği dərhal balansında görür;
• sifariş və ödəniş vəziyyətini daha aydın izləyə bilir.

Lakin bloklanan məbləğ sifariş tamamlanana qədər başqa əməliyyatlarda istifadə edilə bilmədiyi üçün bu barədə müştəriyə əvvəlcədən məlumat verilməlidir.

Müştəri block əməliyyatını necə görür?

Bank tətbiqində pre-avtorizasiya edilmiş məbləğ müxtəlif formalarda görünə bilər:

• gözləmədə olan əməliyyat;
• bloklanmış məbləğ;
• tamamlanmamış ödəniş;
• müvəqqəti ayrılmış vəsait.

Biznes hansı səhvlərdən qaçmalıdır?

Biznes:

• müştəriyə məlumat vermədən pre-avtorizasiya aparmamalı;
• block, capture və unblock əməliyyatlarını qarışdırmamalı;
• ləğv edilmiş sifarişlərdə unblock sorğusunu gecikdirməməli;
• unblock ilə refund əməliyyatını eyni proses kimi təqdim etməməli;
• sifarişin hansı mərhələdə tamamlanmış hesab olunacağını müəyyən etməli;
• müştəriyə məbləğin nə vaxt tutulacağını əvvəlcədən bildirməlidir.

Yemək sifarişində bu mərhələ sifarişin təhvil verilməsi, taksidə səfərin başa çatması, kargoda isə bağlamanın alıcıya çatdırılması ola bilər.

Pre-avtorizasiya həlli seçərkən nələrə diqqət etmək lazımdır?

Biznes aşağıdakı imkanları qiymətləndirməlidir:

• məbləğin təhlükəsiz pre-avtorizasiya edilməsi;
• xidmət tamamlandıqda məbləğin tutulması;
• xidmət baş tutmadıqda dərhal unblock edilməsi;
• əməliyyat vəziyyətlərinin izlənməsi;
• 3D Secure dəstəyi;
• PCI DSS uyğunluğu;
• texniki qoşulmanın sadəliyi;
• hesabat və idarəetmə imkanları;
• texniki dəstəyin əlçatanlığı;
• unblock əməliyyatının komissiya şərtləri.

Doğru pre-avtorizasiya həlli həm biznesin əməliyyat xərclərini azaltmalı, həm də müştəri üçün prosesi aydın və rahat saxlamalıdır.

YIĞIM bizneslərə necə kömək edə bilər?

YIĞIM bizneslərə kart ödənişlərində pre-avtorizasiya, məbləğin bloklanması, xidmət tamamlandıqdan sonra tutulması və xidmət baş tutmadıqda blokun aradan qaldırılması prosesini qurmağa kömək edir.

YIĞIM-ın block/unblock funksiyası vasitəsilə bizneslər:

• sifariş məbləğini kartda müvəqqəti bloklaya;
• kartda kifayət qədər vəsaitin olduğunu yoxlaya;
• xidmət tamamlandıqdan sonra ödənişi tuta;
• baş tutmayan əməliyyatlarda məbləği dərhal unblock edə;
• unblock zamanı əməliyyat komissiyası ödəmədən prosesi idarə edə;
• əməliyyatları vahid sistem üzərindən izləyə bilərlər.

YIĞIM-da unblock edilən məbləğ dərhal müştərinin balansına qaytarılır. Unblock zamanı satıcıdan əməliyyata görə komissiya tutulmur. Bu isə biznesə həm daha yaxşı müştəri təcrübəsi təqdim etməyə, həm də baş tutmayan sifarişlər üzrə əlavə xərcləri azaltmağa kömək edir.

Bu funksiya xüsusilə yemək çatdırılması, taksi, kargo, onlayn ticarət, rezervasiya və xidmət nəticəsinin sonradan təsdiqləndiyi bizneslər üçün faydalıdır.

Nəticə

Pre-avtorizasiya sifariş və ya xidmət məbləğinin əvvəlcə kartda müvəqqəti bloklanmasına, xidmət tamamlandıqdan sonra isə ödənişə çevrilməsinə imkan verir.

Yemək sifarişində məbləğ sifariş verilərkən pre-avtorizasiya edilə, yemək çatdırıldıqdan sonra tutula bilər. Taksi tətbiqində də məbləğ səfərdən əvvəl bloklana, səfər başa çatdıqdan sonra ödənişə çevrilə bilər.

Xidmət baş tutmadıqda məbləğ tutulmur və unblock əməliyyatı aparılır. YIĞIM-da unblock olunan məbləğ dərhal müştərinin balansına qayıdır və satıcıdan əməliyyat komissiyası tutulmur.

Refund zamanı isə ödəniş artıq baş verdiyi üçün məbləğin geri qaytarılması daha uzun çəkə və satıcıdan əməliyyat komissiyası tutula bilər.

Bu baxımdan pre-avtorizasiya biznesə ödəniş riskini və xərcləri daha yaxşı idarə etməyə, müştəriyə isə yalnız tamamlanmış xidmətə görə ödəniş etməyə imkan verir.