Ödəniş keçidi (Payment Gateway) nədir və bizneslər üçün hansı rolu oynayır?

Müştəri onlayn mağazada məhsul seçdikdən sonra ödənişi tez, rahat və təhlükəsiz şəkildə tamamlamaq istəyir. Kart məlumatlarının qəbul edilməsi, banka ötürülməsi və əməliyyat nəticəsinin göstərilməsi bir neçə saniyə çəksə də, arxa planda müxtəlif sistemlər birlikdə işləyir.

Bu prosesin əsas hissələrindən biri Payment Gateway, yəni ödəniş keçididir. Ödəniş keçidi biznesin vebsaytı və ya mobil tətbiqi ilə bank və digər ödəniş sistemləri arasında təhlükəsiz əlaqə yaradır.

Bu məqalədə nələr var?

Bu yazıda aşağıdakı suallara cavab verəcəyik:

Ödəniş keçidi nədir və necə işləyir?

Ödəniş keçidi bizneslər üçün niyə vacibdir?

Internet Acquiring, ödəniş prosessoru və POS terminaldan fərqi nədir?

Təhlükəsizlik necə təmin olunur?

Biznes ödəniş keçidi seçərkən nələrə diqqət etməlidir?

YIĞIM bizneslərə necə kömək edə bilər?

Ödəniş keçidi (Payment Gateway) nədir?

Ödəniş keçidi müştərinin daxil etdiyi kart məlumatlarını təhlükəsiz şəkildə qəbul edən və əməliyyatın yoxlanılması üçün uyğun maliyyə sistemlərinə ötürən texnologiyadır.

Bankdan gələn təsdiq və ya rədd cavabı da ödəniş keçidi vasitəsilə biznesə qaytarılır. Müştəri isə nəticəni ödəniş səhifəsində görür.

Sadə desək, ödəniş keçidi onlayn ödəniş zamanı biznes ilə maliyyə sistemi arasında təhlükəsiz məlumat körpüsüdür.

Ödəniş keçidi nə iş görür?

Ödəniş keçidi:

Kart məlumatlarını təhlükəsiz qəbul edir;

Əməliyyat sorğusunu banka yönləndirir;

Bankın cavabını biznesə qaytarır;

Təhlükəsizlik yoxlamalarını dəstəkləyir;

Uğurlu və uğursuz əməliyyatların izlənməsinə kömək edir;

Geri qaytarma və digər ödəniş əməliyyatlarının idarəsinə şərait yaradır.

Bu proses arxa planda işləyir. Müştəri yalnız ödəniş səhifəsini və əməliyyatın nəticəsini görür.

Ödəniş keçidi (Payment Gateway) bizneslər üçün niyə vacibdir?

Onlayn satış edən biznes üçün ödəniş keçidi satışın tamamlanmasını təmin edən əsas texnologiyalardan biridir. Müştəri məhsulu seçə bilər, amma ödənişi rahat və təhlükəsiz şəkildə edə bilmirsə, satış baş tutmur.

Yaxşı qurulmuş ödəniş keçidi biznesə:

Onlayn kart ödənişləri qəbul etməyə;

Satış prosesini avtomatlaşdırmağa;

Kart məlumatları ilə bağlı riskləri azaltmağa;

Ödənişləri izləməyə;

Müştəriyə daha sürətli təcrübə təqdim etməyə;

Yarımçıq qalan satışları azaltmağa kömək edir.

Bu səbəbdən ödəniş keçidi yalnız texniki seçim deyil, həm də satış və müştəri təcrübəsinə təsir edən biznes qərarıdır.

Ödəniş keçidi (Payment Gateway) hansı bizneslər üçün uyğundur?

Vebsayt, mobil tətbiq və ya digər rəqəmsal kanallardan ödəniş qəbul edən bizneslər ödəniş keçidindən istifadə edə bilər.

Bu həll daha çox aşağıdakı sahələr üçün uyğundur:

Onlayn mağazalar və E-Ticarət platformaları;

Hotel, turizm və bilet satışı xidmətləri;

Kargo və çatdırılma şirkətləri;

Restoranlar;

Təhsil və sığorta xidmətləri;

Abunə əsaslı platformalar;

Mobil tətbiqlər və rəqəmsal bazar yerləri.

Ödəniş keçidi (Payment Gateway) ilə Internet Acquiring arasında fərq nədir?

Ödəniş keçidi kart məlumatlarını təhlükəsiz şəkildə ötürən texnologiyadır.

Internet Acquiring isə biznesə internet üzərindən kartla ödəniş qəbul etməyə imkan verən daha geniş xidmətdir. Buraya əməliyyatın banka yönləndirilməsi, təsdiqlənməsi və bizneslə hesablaşma kimi mərhələlər daxil ola bilər.

Sadə şəkildə:

Ödəniş keçidi məlumatı ötürür.

Internet Acquiring isə biznesin onlayn kart ödənişini qəbul etməsini təmin edir.

Bəzi ödəniş xidməti təminatçıları hər iki imkanı vahid həll daxilində təqdim edir.

Ödəniş keçidi (Payment Gateway) ilə ödəniş prosessoru arasında fərq nədir?

Ödəniş keçidi müştərinin kart məlumatlarını qəbul edir və sorğunu təhlükəsiz şəkildə ötürür.

Ödəniş prosessoru isə əməliyyat məlumatlarının banklar və kart şəbəkələri arasında emal edilməsinə kömək edir.

Başqa sözlə:

Ödəniş keçidi təhlükəsiz giriş və ötürmə nöqtəsidir;

Ödəniş prosessoru əməliyyatın maliyyə sistemləri arasında işlənməsini təmin edir.

Ödəniş keçidi (Payment Gateway) ilə POS terminal arasında fərq nədir?

POS terminal fiziki satış məntəqələrində istifadə olunur. Müştəri kartını terminala daxil edir və ya yaxınlaşdırır.

Ödəniş keçidi isə vebsayt və mobil tətbiq kimi rəqəmsal kanallarda işləyir.

Əsas fərq ödənişin həyata keçirildiyi mühitdir:

POS terminal fiziki satış üçün;

ödəniş keçidi isə onlayn satış üçün istifadə olunur.

Kartla ödəniş zamanı arxa planda nə baş verir?

1. Müştəri kart məlumatlarını daxil edir

Müştəri ödəniş səhifəsində kart nömrəsini və tələb olunan digər məlumatları qeyd edir.

2. Məlumat ödəniş keçidinə ötürülür

Kart məlumatları qorunan formada ödəniş keçidinə göndərilir.

3. Sorğu banka yönləndirilir

Ödəniş sorğusu kartı verən banka çatdırılır.

4. Bank əməliyyatı yoxlayır

Bank kartın aktivliyini, hesabda kifayət qədər vəsaitin olub-olmadığını və əməliyyatın təhlükəsizlik baxımından uyğunluğunu yoxlayır.

Lazım gəldikdə müştəri 3D Secure təsdiqindən keçir.

5. Cavab biznesə qaytarılır

Bank əməliyyatı təsdiqləyir və ya rədd edir. Cavab ödəniş keçidi vasitəsilə biznesə və müştəriyə qaytarılır.

Bütün proses adətən bir neçə saniyə çəkir.

Ödəniş keçidi (Payment Gateway) hansı ödəniş üsullarını dəstəkləyə bilər?

Xidmət təminatçısından asılı olaraq ödəniş keçidi aşağıdakı imkanları dəstəkləyə bilər:

Bank kartları;

Apple Pay və Google Pay;

Kartın yadda saxlanılması;

Təkrarlanan ödənişlər;

Hissəli ödənişlər;

Yerli və beynəlxalq kart şəbəkələri.

Əsas məqsəd mümkün qədər çox üsul təqdim etmək deyil, müştərinin tanıdığı və rahat istifadə etdiyi ödəniş seçimlərini təmin etməkdir.

Təhlükəsizlik necə təmin olunur?

Ödəniş keçidi kart məlumatları ilə işlədiyi üçün təhlükəsizlik əsas tələblərdən biridir.

Təhlükəsiz ödəniş mühitində aşağıdakı imkanlar mühüm rol oynayır:

Qorunan məlumat ötürülməsi;

3D Secure;

Tokenləşdirmə;

PCI DSS tələblərinə uyğunluq;

Şübhəli əməliyyatların izlənməsi;

Giriş hüquqlarının məhdudlaşdırılması.

Təhlükəsizlik yalnız məlumatların qorunmasına deyil, həm də müştərinin biznesə etibar etməsinə təsir edir.

Tokenləşdirmə nədir?

Tokenləşdirmə zamanı kart nömrəsinin yerinə onu əvəz edən xüsusi rəqəmsal nişan istifadə olunur.

Bu yanaşma biznesin həqiqi kart məlumatları ilə birbaşa təmasını azaldır və aşağıdakı hallarda istifadə oluna bilər:

Kartın yadda saxlanılması;

Təkrar alışlar;

Təkrarlanan ödənişlər;

Mobil tətbiq ödənişləri.

3D Secure hansı rolu oynayır?

3D Secure onlayn ödəniş zamanı kart sahibinin əlavə yoxlanmasına xidmət edir.

Müştəri əməliyyatı bank tətbiqində təsdiqləyə və ya birdəfəlik kod daxil edə bilər. Bu yoxlama kartın icazəsiz istifadəsi riskini azaltmağa kömək edir.

PCI DSS ümumi məlumat təhlükəsizliyi standartıdır. 3D Secure isə konkret ödəniş zamanı müştərinin yoxlanılması üsuludur.

Ödəniş keçidi (Payment Gateway) ilə ödəniş səhifəsi eyni şeydirmi?

Ödəniş səhifəsi müştərinin gördüyü və kart məlumatlarını daxil etdiyi hissədir.

Ödəniş keçidi isə həmin səhifənin arxa tərəfində məlumatların təhlükəsiz ötürülməsini təmin edən texnologiyadır.

Yaxşı ödəniş təcrübəsi üçün həm texniki sistem, həm də müştərinin gördüyü səhifə sadə, sürətli və təhlükəsiz olmalıdır.

Uğursuz ödənişlər necə idarə olunmalıdır?

Ödəniş aşağıdakı səbəblərlə uğursuz ola bilər:

Kartda kifayət qədər vəsait yoxdur;

Məlumatlar səhv daxil edilib;

Kartın istifadə müddəti bitib;

Bank əməliyyatı rədd edib;

3D Secure təsdiqi tamamlanmayıb;

Texniki problem yaranıb.

Müştəriyə yalnız “Ödəniş uğursuz oldu” bildirişi göstərmək kifayət deyil. Ona kart məlumatlarını yoxlamaq, başqa kartdan istifadə etmək və ya bankı ilə əlaqə saxlamaq kimi növbəti addımlar göstərilməlidir.

Düzgün yönləndirmə satışın itirilməsinin qarşısını ala bilər.

Ödəniş keçidi seçərkən nələrə diqqət etmək lazımdır?

Biznes ödəniş keçidi seçərkən aşağıdakı məqamları nəzərə almalıdır:

Təhlükəsizlik və PCI DSS uyğunluğu;

Sistemin sabitliyi və sürəti;

Mobil cihazlara uyğunluq;

Texniki qoşulmanın sadəliyi;

3D Secure dəstəyi;

Apple Pay və Google Pay imkanları;

Kartın yadda saxlanılması;

Təkrarlanan ödənişlər;

Geri qaytarma imkanları;

Əməliyyatların izlənməsi;

Texniki dəstəyin əlçatanlığı;

Biznes ehtiyaclarına uyğun fərdiləşdirmə.

Ən uyğun ödəniş keçidi biznesin satış modelinə, müştərilərinə və gələcək inkişafına uyğun olmalıdır.

Ödəniş keçidi xərcləri necə müəyyən olunur?

Xidmət təminatçısından asılı olaraq xərclərə aşağıdakılar daxil ola bilər:

Hər əməliyyat üçün komissiya;

Aylıq xidmət haqqı;

Texniki qoşulma xərci;

Geri qaytarma əməliyyatları ilə bağlı ödənişlər;

Fərdi texniki həllər üçün əlavə xərclər.

Biznes yalnız komissiyaya baxmamalıdır. Sistemin sabitliyi, təhlükəsizlik, texniki dəstək və satışların tamamlanmasına təsiri də qiymətləndirilməlidir.

YIĞIM bizneslərə necə kömək edə bilər?

YIĞIM bizneslərə vebsayt və mobil tətbiqlər üzərindən kartla ödəniş qəbulunu rahat və təhlükəsiz şəkildə qurmağa kömək edir.

YIĞIM vasitəsilə bizneslər:

Bank kartları ilə onlayn ödəniş qəbul edə;

Təhlükəsiz ödəniş səhifəsindən istifadə edə;

3D Secure yoxlamasını dəstəkləyə;

Kartı təhlükəsiz şəkildə yadda saxlaya;

Təkrarlanan ödənişlər qəbul edə;

Apple Pay və Google Pay təqdim edə;

Geri qaytarma əməliyyatlarını idarə edə;

Ödənişləri vahid sistemdən izləyə bilərlər.

YIĞIM ödəniş prosesinin yalnız işləməsinə deyil, biznesin satış modelinə və müştəri təcrübəsinə uyğun qurulmasına dəstək verir.

Nəticə

Ödəniş keçidi onlayn kart ödənişlərinin əsas texniki hissələrindən biridir. O, kart məlumatlarını təhlükəsiz şəkildə maliyyə sistemlərinə ötürür və əməliyyatın nəticəsini biznesə qaytarır.

Düzgün seçilmiş ödəniş keçidi biznesə təhlükəsiz və sabit ödəniş infrastrukturu qurmağa, müştəriyə isə alışını sürətli və rahat şəkildə tamamlamağa kömək edir.

Onlayn satışda məqsəd yalnız müştərini ödəniş səhifəsinə gətirmək deyil. Əsas məqsəd onun ödənişi çətinlik yaşamadan tamamlamasını təmin etməkdir.